Ủy viên EU: nhập khẩu phân đạm từ Nga giảm mười lần nhờ thuế quan
Phát biểu ngày 12/11/2026 tại một hội nghị cấp cao về an ninh lương thực ở Brussels, Ủy viên châu Âu Christophe Hansen cho biết sau khi EU áp thuế lên phân bón gốc đạm của Nga và Belarus từ tháng 6/2025, lượng phân đạm nhập từ Nga đã giảm mười lần: từ gần 2,2 triệu tấn trong mười tháng đầu năm 2025 xuống dưới 200.000 tấn cùng kỳ năm nay. Nga nay chỉ còn chiếm khoảng 5 % lượng phân đạm EU nhập khẩu.
Trích dịch bài phát biểu của Ủy viên châu Âu phụ trách Nông nghiệp và Lương thực Christophe Hansen tại Hội nghị cấp cao về an ninh lương thực do Rasmussen Global tổ chức, Brussels, ngày 12/11/2026. Bài phát biểu dài; dưới đây chỉ dịch các đoạn nói về phân bón và về cách EU giảm phụ thuộc đầu vào nông nghiệp. Dấu […] đánh dấu chỗ lược bỏ; các tiêu đề con do người dịch đặt.
Tôi sẽ nói với quý vị về việc cách chúng ta ứng phó với những biến động địa chính trị sâu sắc hiện nay phải bao gồm một chiều kích mới: nông nghiệp – thực phẩm.
Bởi vì lương thực giờ đây là vấn đề an ninh.
Tôi muốn góp vào các phiên thảo luận của quý vị hai thông điệp chính.
Thứ nhất: những mối đe dọa đối với hệ thống lương thực của chúng ta là có thật, và chúng đã ở ngay đây. Lương thực đang bị biến thành vũ khí.
Thứ hai: châu Âu có câu trả lời cho những mối đe dọa này và có sức mạnh để đứng vững trước chúng. Và điều đó bắt đầu từ một Chính sách Nông nghiệp Chung vững mạnh.
[…]
Những rủi ro nhà nông đã quá quen, và những rủi ro mới
Các mối đe dọa trên không gian mạng và các mối đe dọa hỗn hợp chồng lên những mối đe dọa mà ngành nông nghiệp vốn đã quá quen.
Biến đổi khí hậu, hạn hán, lũ lụt và nắng nóng đang đánh vào mùa màng ngày càng thường xuyên và nặng nề hơn.
Chúng ta đã thấy điều đó mùa hè này, và chúng ta lường trước tác động tiêu cực có thể ở mức kỷ lục của hiện tượng siêu El Niño năm nay đối với sản xuất lương thực.
Dịch bệnh vật nuôi và sinh vật gây hại cây trồng chưa bao giờ nhiều đến thế: từ dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm đến bệnh lở mồm long móng hay vi khuẩn Xylella — chỉ một ổ dịch cũng có thể xóa sạch cả đàn vật nuôi hay cả vườn cây, nói cách khác: xóa sạch kế sinh nhai.
Và trong thế giới ngày nay, những điểm yếu này là những lỗ hổng mà kẻ khác có thể lợi dụng.
Nhưng các mối đe dọa hỗn hợp mới và các cuộc tấn công mạng là những rủi ro đánh vào người dân nhanh nhất: từ việc gây nhiễu tín hiệu vệ tinh ảnh hưởng đến máy móc hiện đại của nông dân, đến các cuộc tấn công vào hoạt động xuất khẩu ngũ cốc và vận tải biển ở Biển Đen, và việc dùng sự phụ thuộc về phân bón làm đòn bẩy gây sức ép.
[…]
Giảm phụ thuộc vào phân đạm Nga
Vậy chúng ta làm gì?
Chúng ta dồn sức hơn nữa cho sức chống chịu, ở trong nước lẫn bên ngoài, và cho sự sẵn sàng ứng phó.
Thứ nhất, sức chống chịu có nghĩa là giảm sự phụ thuộc.
Dù là phụ thuộc vào Nga, Trung Quốc hay Hoa Kỳ, hay vào một số ít nhà cung cấp vật tư nông nghiệp, không ai được phép ở vào vị thế có thể bắt nền nông nghiệp châu Âu làm con tin.
Ví dụ, nếu nhìn vào phân bón và sự phụ thuộc lâu nay của chúng ta vào phân đạm của Nga: tháng 6/2025, chúng ta đã thông qua một quy định áp thuế lên phân bón gốc đạm của Nga và Belarus.
Và kết quả đã có.
Chúng ta đã cắt lượng phân đạm nhập khẩu từ Nga đi mười lần: từ gần 2,2 triệu tấn trong mười tháng đầu năm 2025 xuống còn dưới 200.000 tấn trong cùng kỳ năm nay.
Và hôm nay, Nga chỉ còn chiếm vỏn vẹn 5 % lượng phân đạm chúng ta nhập khẩu: cứ hai mươi tấn thì có một tấn.
Và từ mùa hè đến nay, các đối tác khác đang lấp vào khoảng trống.
Nhưng tự chủ không chỉ là chuyện mua ở đâu, mà còn là chuyện chúng ta tự sản xuất được gì ngay tại nhà.
Đó là lý do tháng 5 năm nay chúng ta đã thông qua Kế hoạch hành động về phân bón.
Và ngay trong tuần này, chúng ta đã ra mắt Quan hệ đối tác phân bón của EU để xây dựng sự tự chủ đó ngay trong khối, bằng cách đưa nông dân và nhà sản xuất ngồi chung một bàn.
Từng bước một, sự phụ thuộc ấy đang nhường chỗ cho nguồn nhập khẩu đa dạng hơn và cho các giải pháp thay thế, trong đó có cả các loại hữu cơ, được sản xuất ngay tại châu Âu.
Đối tác tin cậy
Thứ hai, làm chủ vận mệnh của chính mình cũng có nghĩa là chọn những đối tác đáng tin cậy, xây dựng những quan hệ đối tác lâu dài và bền vững.
Vì thế chúng ta đang thiết lập những quan hệ đối tác mới trên khắp thế giới, từ Thái Lan đến Canada, từ Australia đến Indonesia.
Và Ukraine cũng là một phần của bài toán.
Là láng giềng của EU và là nước ứng viên gia nhập, Ukraine có thể giúp giảm sự thiếu hụt protein của EU và giúp EU linh hoạt hơn.
[…]
Trong một thế giới mà sự phụ thuộc lẫn nhau bị dùng làm vũ khí, khả năng sản xuất lương thực cũng quan trọng không kém việc sản xuất chất bán dẫn hay chế biến các nguyên liệu thiết yếu.