EU đề xuất nới linh hoạt cho việc dùng digestate lỏng thay phân bón hóa học

Đề xuất nhằm tạo điều kiện dùng một số loại digestate lỏng thay thế phân bón hóa học, đồng thời bảo đảm các rủi ro môi trường được kiểm soát.

Ủy ban châu Âu đã mở đợt tham vấn công khai để thu thập ý kiến về một dự thảo đề xuất giúp nông dân giảm chi phí và bớt phụ thuộc vào phân bón hóa học.

Bản sửa đổi có mục tiêu đối với Chỉ thị Nitrat được đề xuất sẽ cho các nước thành viên linh hoạt hơn trong việc cho phép nông dân sử dụng một số loại digestate lỏng có nguồn gốc từ phân chuồng.

Đề xuất — đã được công bố trong Kế hoạch Hành động về Phân bón của EU và Chiến lược Chăn nuôi — nhằm tạo điều kiện dùng một số loại digestate lỏng thay thế phân bón hóa học, đồng thời bảo đảm các rủi ro môi trường được kiểm soát.

Sáng kiến này được hỗ trợ bởi một báo cáo mới của Trung tâm Nghiên cứu Chung (JRC) thuộc Ủy ban, đánh giá tiềm năng sử dụng an toàn digestate nông nghiệp làm vật liệu bón.

Đề xuất ra đời trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và những gián đoạn trên thị trường phân bón toàn cầu tiếp tục ảnh hưởng tới khả năng chi trả và tiếp cận phân bón của nông dân. Bằng cách tận dụng dinh dưỡng sẵn có trong phân chuồng, đề xuất có thể giảm phụ thuộc vào phân đạm tổng hợp nhập khẩu, tốn nhiều năng lượng, và giúp giảm chi phí đầu vào cho nông dân.

Đề xuất cũng sẽ hỗ trợ việc sử dụng dinh dưỡng hiệu quả, bền vững hơn và quá trình chuyển sang các loại phân bón tuần hoàn, phát thải cacbon thấp, đồng thời tạo cộng hưởng với vai trò của biogas và biomethane đối với an ninh năng lượng của EU.

Lợi ích được kỳ vọng đặc biệt rõ ở các vùng chăn nuôi, nơi có sẵn phân chuồng để sản xuất biogas và phần digestate tạo ra có thể đưa trở lại đất nông nghiệp.

Các bước tiếp theo

Dự thảo văn bản sẽ trải qua một tháng lấy ý kiến công khai. Sau đó, dự thảo cần được đa số đủ điều kiện các nước thành viên trong Ủy ban Nitrat tán thành.

Nếu được ủng hộ, đề xuất sẽ bước vào giai đoạn ba tháng để Nghị viện châu Âu và Hội đồng xem xét, sau đó Ủy ban có thể chính thức thông qua bản sửa đổi.

Bối cảnh

Kế hoạch Hành động về Phân bón của EU (thông qua tháng 5/2026) và Chiến lược Chăn nuôi (thông qua tháng 7/2026) đã thông báo Ủy ban sẽ xem xét mở rộng quy định RENURE theo Chỉ thị Nitrat sang một số loại digestate lỏng gốc phân chuồng. Việc này sẽ giúp nông dân dùng digestate thay thế phân bón hóa học trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị kéo dài và áp lực về khả năng chi trả, tiếp cận phân bón.

Kế hoạch hành động nêu rõ Ủy ban sẽ hướng tới đưa ra các giải pháp áp dụng được ngoài đồng ruộng kịp vụ gieo trồng tới, bắt đầu vào mùa xuân 2027.

Chỉ thị Nitrat giới hạn lượng phân chuồng bón vào đất, kể cả phân chuồng đã qua chế biến, ở mức 170 kg đạm/ha/năm.

Quy định RENURE ban hành tháng 3/2026 cho phép các nước thành viên miễn trừ một số loại vật liệu chứa đạm thu hồi từ phân chuồng (RENURE) do chúng tương tự phân bón hóa học.

Việc miễn trừ đi kèm các điều kiện nghiêm ngặt và biện pháp bảo vệ môi trường, trong đó có tiêu chí chất lượng về đặc tính vật lý của vật liệu (tỷ lệ đạm khoáng trên đạm tổng số cao, hoặc tỷ lệ cacbon hữu cơ trên tổng khoáng thấp).

Hiện lựa chọn này chỉ giới hạn ở ba loại vật liệu cụ thể: muối amoni, dịch cô đặc khoáng và struvite. Trước những thách thức đang diễn ra trong bối cảnh địa chính trị quốc tế và việc giá phân bón tăng theo, bản sửa đổi được đề xuất sẽ mở rộng lựa chọn này sang một số loại digestate lỏng cũng có thể đáp ứng tiêu chí RENURE.

Digestate là phần vật liệu còn lại sau quá trình phân hủy kỵ khí chất hữu cơ để sản xuất biogas hoặc biomethane. Digestate có thể có ích khi dùng làm phân hữu cơ hoặc chất cải tạo đất, và có thể tách thành phần lỏng và phần rắn rồi chế biến tiếp. Sáng kiến này liên quan tới một số loại phần lỏng có hàm lượng đạm khoáng cao và ít chất hữu cơ.